Diyabette sürekli glikoz sensörleri parmak ölçümünün yerini alıyor

Diyabetin erken tanısı, kişiye özel tedavi ve yeni teknolojiler hastalığın kontrolünde önemli rol oynuyor. Acıbadem Sağlık Grubu uzmanları, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında Acıbadem Ataşehir Hastanesi’nde düzenlenen etkinlikte bu konuları ele aldı.

Acıbadem Üniversitesi Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi’nden (DİYAM) Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, Türkiye’de 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğunun tahmin edildiğini belirtti. Yılmaz, ülkede her 10 yılda diyabet görülme sıklığının yüzde 100 arttığını, yani ikiye katlandığını saptadıklarını söyledi.

Yılmaz, diyabetin kalp-damar ve böbrek hastalıkları, hipertansiyon, obezite, görme kaybı ve bacak ampütasyonlarının temel nedenlerinden biri olduğunu ifade etti. Diyaliz tedavisi gören hastaların yaklaşık yarısında sorunun diyabete bağlı geliştiğini aktaran Yılmaz, erken dönemde önlem alınmasının hem organ hasarını önlediğini hem de tedavinin ekonomik yükünü azalttığını vurguladı.

Tedavide kullanılan teknolojilerin son yıllarda büyük değiştiği kaydeden Yılmaz, parmaktan yapılan günlük birkaç ölçümün yerini sürekli glikoz ölçen sensörlerin aldığını belirtti. Yılmaz, günde 4-5 ölçümle değişimlerin çoğunun görülemediğini, sürekli sistemlerin yaklaşık iki dakikada bir ölçüm yaptığını ve bu teknolojinin daha da gelişeceğini söyledi.

Acıbadem Ataşehir Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Seher Tanrıkulu, teknoloji seçiminin hastanın ihtiyaçlarına göre yapılması gerektiğini belirtti. Tanrıkulu, sensör ve insülin pompalarının diyabetli çocukların ebeveynlerinin gece hipoglisemi kaygısını azaltabildiğini söyledi.

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Çelik, Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre dünyada yaklaşık 589 milyon diyabetli bulunduğunu ve 2050 yılında bu sayının 850 milyonun üzerine çıkmasının beklendiğini söyledi. Çelik, Türkiye’nin diyabet görülme sıklığında Avrupa’da ilk sırada yer aldığını, ülkede diyabet prevalansının yüzde 16,5’e ulaştığını ve hasta sayısının 15 milyona yakın olduğunun tahmin edildiğini belirtti.

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Tuğçe Apaydın, diyabetin gözden böbreğe, kalp ve damarlardan sinirlere kadar pek çok organı etkileyen sistemik bir hastalık olduğunu söyledi. Apaydın, diyabetli bireylerde koroner arter hastalığı riskinin iki kat fazla olduğunu, travmaya bağlı olmayan bacak ampütasyonlarının en önemli nedeninin diyabet olduğunu ve diyabetin önlenebilir körlük nedenlerinin başında geldiğini ifade etti.

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Yaser Süleymanoğlu, cilt altı şeker ölçüm cihazlarının tedaviye sağladığı faydalara değindi. Süleymanoğlu, gün içinde şeker oranının çok değişken olmasının hücreleri yorduğunu ve organlarda bozulmaya yol açabildiğini belirtti. Düzenli ve sürekli ölçümle insülin dozlarının daha doğru yönetilebildiğini, cihazların gece uykudayken de izleme imkanı sunduğunu söyledi.

Son yıllarda "zayıflama iğnesi" olarak gündeme gelen GLP-1 grubu ilaçların diyabet tedavisindeki önemli gelişmelerden biri olduğunu belirten Yılmaz, bu ilaçların mutlaka hekim değerlendirmesi ve sağlık ekibi kontrolünde kullanılması gerektiğini vurguladı. Yılmaz, "GLP-1 analogları son yıllarda tıbbın en önemli buluşlarından biridir. Ancak bunlar gelişigüzel kullanılabilecek zayıflama ilaçları değildir" dedi. Safra kesesinde taş, amilaz ve lipaz yüksekliği veya trigliserit düzeyinin 500’ün üzerinde olması gibi durumlarda bu ilaçların uygun olmayabileceğini, bu nedenle tedavi öncesinde gerekli kontrollerin yapılmasının şart olduğunu söyledi.

Yılmaz, bu ilaçların Türkiye’de reçetesiz alınabilmesinin önemli bir sorun oluşturduğunu, sosyal medyada yayılan yanlış bilgilerin de hastaların tedaviden uzaklaşmasına neden olabildiğini belirtti. Yılmaz, "Bu ilaçlar reçetesiz satılmamalı, çünkü çok ciddi yan etkileri var" dedi.

Etkinlikte tedavi öyküleri de paylaşıldı. Çocukluk ve gençlik yıllarında spor yapan 46 yaşındaki Selin Oral, çocuklarının doğumunun ardından kilo almış, yıllar içinde 18 kez diyetisyene başvurmuş, 108 kiloya ulaştığında obezite ameliyatı düşünmeye başlamıştı. Yapılan değerlendirmede insülin direncinin çok yüksek olduğu belirlenen Oral, ilaç tedavisi, beslenme düzeni ve egzersizi kapsayan bir programla yaklaşık 38 kilo vererek 70’li kilolara indi. Bugün 15-20 kilometrelik koşular yapabilen Oral, Nisan ayında Prag’da düzenlenecek yarı maratonda 21 kilometre koşmaya hazırlanıyor.

Kan şekeri 600’e çıkarak komaya giren ve günlerce hastanede yatan İlhan Güngördü ise 52 kilo vererek diyabeti, hipertansiyonu ve karaciğer yağlanmasını nasıl yendiğini anlattı.

Retinitis pigmentosa nedeniyle 12 yaşından sonra görme yetisini kaybeden 24 yaşındaki psikolog Nisa Güner’e 17 yaşında Tip 1 diyabet tanısı konuldu. Güner, son altı aydır tedavisini dijital insülin pompasıyla sürdürüyor. Sensör ve pompadan gelen verileri sesli ekran okuyucu ile takip eden Güner, glikoz grafiklerini yapay zekaya yükleyerek betimlemesini istediğini söyledi. Güner, "Bu dijital bir sistemse, kullandığım diğer dijital cihazlar gibi bunu da kullanabilirim" dediğini belirtti ve pompayı sorunsuz kullandığını ifade etti.

Acıbadem Üniversitesi DİYAM bünyesinde izlenen 11 bin 270 diyabet hastasına ait verilere göre, diyabet tanısı konulan her 10 hastanın 7’sinde aşırı kiloluluk veya obezite bulunuyor. Hastaların yüzde 46’sında karaciğer yağlanması görülüyor ve her iki diyabet hastasından biri kalp-damar hastalıklarıyla ilgili sorunlar yaşıyor. Tedaviye başlanmasının ardından hemoglobin A1c değerlerinin dünya ortalamasının altına gerilediği belirtildi.

Yılmaz, DİYAM’da 100 bin diyabet hastasının kaydını tutmayı hedeflediklerini, bunun başarılması halinde dünyanın en büyük diyabet veri kaynaklarından birinin oluşturulacağını söyledi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı