Kısaca
- İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, COP31’de İzmir’in iklim krizine karşı mahalle ölçeğinde yürüttüğü çalışmaları anlattı.
- Okyay, altyapı yatırımlarının tek başına yeterli olmadığını; koruyucu sağlık hizmetleri, doğa temelli çözümler ve vatandaş katılımının da gerektiğini vurguladı.
- Okyay, kentler arası iş birliğinde başarı öykülerinin yanında maliyet ve uygulama güçlüklerinin de paylaşılması gerektiğini söyledi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı’nda (COP31) İzmir’in iklim krizine karşı yürüttüğü çalışmaları anlattı.
Rusya Pavyonu’nda gerçekleştirilen "Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü" başlıklı oturumda konuşan Okyay, yerel yönetimlerin sorumluluklarına, mahalle ölçeğinde dayanışmanın önemine ve kentler arası iş birliklerine dikkat çekti.
Yerel yönetimlerin insanların gündelik yaşamına doğrudan dokunduğunu belirten Okyay, iklim krizinin etkilerini bir İzmirli mahalle örneğiyle anlattı. Tek başına yaşayan, sağlık sorunları olan ve aşırı sıcaklarda evini serin tutmakta zorlanan yaşlı bir kadını düşünmelerini isteyen Okyay, bu kişinin en yakın yeşil alana yürüyerek ulaşamadığını, sıcak uyarısını okusa bile ne yapacağını ya da kimden yardım isteyeceğini bilmediğini söyledi. Okyay, "Peki, onun kapısını kim çalacak?" diye sordu.
Okyay, iklim krizinin mevcut eşitsizlikleri derinleştirdiğini; düşük gelir, dil engelleri, bakım sorumlulukları ve yalnızlığın hizmetlere erişimi zorlaştırabildiğini kaydetti. "Bu nedenle, dirençli bir İzmir’in ancak dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inanıyoruz" dedi.
Tek Sağlık yaklaşımı
İklim krizine Tek Sağlık yaklaşımı çerçevesinden baktıklarını belirten Okyay, insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrılamayacağını vurguladı. Su kıtlığı, toprağın bozulması ve aşırı sıcakların aynı çevreyi paylaşan bütün canlıları etkilediğini söyleyen Okyay, bu ilişkilerin belediyenin planlarına, hizmetlerine ve kaynak kullanımına yansıtılması gerektiğini belirtti.
İzmir’de koruyucu sağlık hizmetlerini mahallelere taşıdıklarını anlatan Okyay, sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin ihtiyaçlarına göre şekillendirildiğini kaydetti. Hizmetlerin vatandaşa yakın noktalarda sunulmasının, daha önce belediyeye başvurmayan kişilere de ulaşmayı sağladığını söyledi.
Mahalle bostanlarının da bu yaklaşımın parçası olduğunu belirten Okyay, "Birlikte gıda üretmek, insanların hem gıdayla ve toprakla hem de birbirleriyle kurdukları bağı güçlendiriyor. Bu bostanları yaygınlaştırırken suyu nasıl kullandığımızı ve toprağı nasıl koruduğumuzu da dikkatle ele almamız gerekiyor" dedi.
Mahalle dayanışması ve afetlere hazırlık
Okyay, mahallelerdeki Dayanışma Noktalarının vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında bağ kurduğunu; insanların burada yardım isteyebildiğini ve güven ilişkileri geliştirebildiğini söyledi. Afetlere hazırlıkta Mahalle Afet Gönüllülerinin rolüne de değinen Okyay, "Komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimleri almış kişiler, afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir parçasıdır. Belediyenin görevi ise onları güçlü kamu hizmetleriyle, eğitimle ve koordinasyonla desteklemektir" diye konuştu.
Katılım ve kentler arası iş birliği
İklim politikalarında vatandaş katılımının belirleyici olduğunu vurgulayan Okyay, İzmir’deki İklim Yurttaş Meclislerinin insanların yaşadıkları çevreye dair bilgi ve deneyimlerini karar süreçlerine taşımasına olanak sağladığını belirtti.
Okyay, deneyim paylaşımının yalnızca başarılı projelerin anlatılmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi. Bir yağmur suyu sistemi ya da ekolojik koridor uygulaması paylaşılırken bakım gereksinimlerinin, maliyetlerin, karşılaşılan güçlüklerin ve uygulamadan kimlerin yararlandığının da konuşulması gerektiğini belirtti. "Hangi çözümün hangi koşullarda işe yaradığını bilmek, başka bir kentin kendi gerçekliğine uygun adımı atmasını kolaylaştırır" dedi.
Saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve küçük ölçekli pilot projelerle bilgi alışverişinin kalıcı iş birliklerine dönüşebileceğini kaydeden Okyay, yerel yönetimlere öngörülebilir finansman ve teknik desteğin önemine dikkat çekti. "İzmir, deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazırdır" dedi.
Konuşmasının sonunda yaşlı kadın örneğine dönen Okyay, iklim dirençliliğinin yalnızca kriz anında yardım ulaştırmakla sınırlı olmadığını söyledi. Asıl hedefin tehlikeleri ortaya çıkmadan azaltan, herkes için güvenli ve sağlıklı yaşam alanları oluşturmak olduğunu vurgulayan Okyay, "Tehlikeleri en baştan azaltan bir mahalle kurmak istiyoruz. Gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu yaşatacak su kaynakları olan bir mahalle" ifadelerini kullandı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
